Luchtbehandeling
“We moeten mengen en verdelen scheiden van verwarmen of koelen”
Hortivision vindt het essentieel om functies in luchtbehandeling apart te bekijken.
Nu steeds meer glastuinders het klimaat in hun kas nauwkeuriger en energiezuiniger willen beheersen, is de luchtbehandelingsinstallatie sterk in opkomst. In veel van die installaties komen het inbrengen, verdelen en mengen van lucht in de kasafdeling samen met de luchtbereiding en -behandeling in het luchtbehandelingsapparaat. Hortivision hanteert op dit punt een alternatieve benadering. “Wij ontwerpen en leveren installaties waarbij de luchtbehandeling en de luchtverdeling van elkaar gescheiden zijn.”
De afgelopen jaren hielp Hortivision meerdere kwekers in zowel groenten als sierteelt met het verbeteren van hun binnenklimaat. In bijna alle gevallen besloot de kweker om in een luchtbehandelingsinstallatie te investeren. “We kwamen in die projecten steeds meer tot een heldere conclusie”, vertelt Hans van Tilborgh, engineer en ontwerper bij Hortivision. “Het inbrengen, verdelen en mengen van lucht in een teeltafdeling hoort in onze optiek los te staan van de keuzes voor het verwarmen en/of koelen van de lucht. Daarom ontwerpen en leveren wij installaties waarbij de luchtbehandeling in de luchtbehandelingskast en de luchtverdeling in de kas van elkaar gescheiden zijn. Bij veel andere leveranciers van ontvochtingssystemen zijn deze onderdelen onlosmakelijk met elkaar verbonden in één product of één systeem.”
Voordelen door geïsoleerde luchtverdeelslang
Om de beide functies goed te kunnen scheiden, was een eigen innovatie van Hortivision nodig. “Wij ontwikkelden hiervoor een geïsoleerde luchtverdeelslang. Deze kunnen we combineren met zowel ontvochtigingsinstallaties die werken op alleen buitenlucht, als met installaties die alleen op recirculatielucht werken. Ook combinaties van beide zijn mogelijk.” Volgens Van Tilborgh biedt deze geïsoleerde luchtverdeelslang meerdere voordelen.
- Voorverwarming van lucht is niet nodig om de condensatie op de slang of een ongelijke temperatuurverdeling te voorkomen.
- Doordat geen voorverwarming nodig is, zijn de investering (eenvoudiger systeem) en de exploitatiekosten (geen onnodige bijverwarming) lager.
- Een geïsoleerde luchtverdeelslang maakt installaties met voorverwarming van lucht door directe warmteterugwinning of door bijmengen van binnenlucht mogelijk. Bij deze vormen van voorverwarming blijft per definitie een eind-∆T over tussen de kaslucht en de ingeblazen lucht. Die lucht zal door de geïsoleerde slangen geen condensatie veroorzaken en kent een goede temperatuurverdeling.
Nog meer voordelen
Met de geïsoleerde luchtverdeelslangen kan de kweker een ontvochtigingsinstallatie ook als koelinstallatie inzetten. Inblaastemperaturen tot 10 oC lager dan de kastemperatuur zijn mogelijk, zonder dat dit tot overlastgevende condensatie of een ongelijke temperatuurverdeling leidt. “In lange teeltkappen kunnen we de luchtverdeelslang halverwege naar een kleinere diameter laten verlopen. Dit verbetert de temperatuurverdeling met een effect in dezelfde orde van grootte als het isolatie-effect. Naast het temperatuureffect betekent dit ook minder lichtonderschepping.”
Nadelen van ongeïsoleerde slangen
Normaal gesproken bij ongeïsoleerde luchtverdeelslangen zorgt voorverwarming dat de inblaastemperatuur op kastemperatuur wordt gebracht. Dit moet temperatuurverschillen voorkomen en heet ook wel isotherm inblazen. Hortivision merkt via datamonitoring dat kwekers met ongeïsoleerde luchtverdeelslangen de ingeblazen lucht vaak kouder inblazen dan vanuit het oorspronkelijke installatieontwerp de bedoeling was. Dus niet isotherm. Dit gebeurt vanuit zuinigheid of vanuit koelbehoefte. Slangen worden hierdoor nat en geven overlast door vallende druppels of worden groen door algengroei. Om die effecten bij koelvraag te voorkomen, is de installatie vaak voorzien van een dauwpuntsbewaking. Deze zorgt ervoor dat de luchttemperatuur in de slang niet onder het kasdauwpunt komt. Het nadeel is dat dit extra energie kost en ten koste gaat van de koelcapaciteit.
Realisatie van projecten
Recent ontwierp en realiseerde Hortivision luchtbehandelingsinstallaties zonder voorverwarming bij Arcadia (chrysant) en Bos Kwekerijen (paprika). Eerder paste Hortivision de innovatie met geïsoleerde luchtverdeelslangen al toe in een tomatenkas, waar de kweker met behulp van buitenlucht ontvochtigt, en in een chrysantenkwekerij, waar het ontvochtigen met de hulp van buitenlucht en directe warmteterugwinning gebeurt. “Ons meest recente project is bij Bunnik Bromelia’s. Hier realiseren we een koelinstallatie specifiek voor ontvochtiging. Dit kunnen we doen zonder voorverwarming van lucht, omdat we de geïsoleerde luchtverdeelslangen toepassen. Naast het gebruik van de geïsoleerde luchtverdeelslang laten we de slangen hier halverwege ook verlopen naar een kleinere diameter.”
Goede ervaringen
Kwekers die inmiddels enige tijd met een luchtbehandelingsinstallatie met geïsoleerde luchtverdeelslangen werken, zijn erg enthousiast. Zo zegt Klaas van den Belt van Tomatenkwekerij van den Belt uit IJsselmuiden: “Ik kan met deze installatie doen en laten wat ik wil”. Ook Bart van Ruijven van Arcadia uit De Lier is erg enthousiast over deze slangen. Over zijn bestaande systeem met dauwpuntsregeling tijdens koelvraag zegt hij: “Vaak zitten we op die momenten juist niet te wachten op die extra warmte.”
Hortivision kijkt bij het ontwerpen van een luchtbehandelingssysteem niet alleen naar de meest effectieve scheiding tussen luchtbehandeling en luchtverdeling. “Wij nemen het totale samenspel mee in ons ontwerp. We kijken dus ook naar de benodigde vermogens, volumestromen, snelheden, drukken en efficiëntie. En naar de verticale en horizontale luchtverdeling in het teeltvak en de uitstroomrichting per uitstroomgat. Daarnaast letten we op verticale en horizontale luchtmenging in elk teeltvak, met daarbij ook aandacht voor kaplengtes en kapbreedtes. Tot slot onderzoeken we altijd de mogelijkheden binnen de kapdoorsnedes van de teelt in combinatie met de overige installaties en stemmen de luchtverdeling hier op af.”